Klimanın serinliğini yitirmesi tek bir arıza değil, bir performans eğrisinin düşüşüdür. Sağlıklı bir sistemde 30 °C civarı dış hava sıcaklığında, orta devirde ve kapalı sirkülasyonda orta havalandırma ağzından ölçülen sıcaklık genellikle 4–8 °C bandındadır. Bu değer 12–15 °C'ye çıkmışsa sistemde bir kayıp vardır; ama kaybın kaynağı her zaman gaz değildir. Doğru karar için önce belirtiyi sınıflandırmak, sonra ölçmek, en sonda parça değiştirmek gerekir.
Soğutma kaybının zaman profili, olası nedeni büyük ölçüde daraltır. Klima gaz sızıntısı soğutma performansını çoğunlukla kademeli olarak düşürür; ani kesilmeler daha çok elektrik, basınç şalteri veya kompresör kavraması kaynaklıdır.
| Belirti profili | Öncelikli şüphe | Ayırt edici işaret |
|---|---|---|
| Bir-iki sezonda yavaş zayıflama | Yavaş gaz sızıntısı (O-ring, kondenser, rakor) | Şarj miktarı nominalin altında, basınçlar düşük |
| Bir hafta içinde tamamen bitme | Hızlı sızıntı (kondenser darbesi, hortum yırtığı) | Yağ lekesi, gözle görünür ıslaklık |
| Aniden hiç soğutmama, kompresör devreye girmiyor | Elektrik, basınç şalteri, kavrama bobini | Gaz basıncı normal ama kompresör sessiz |
| Sadece rölantide zayıf, seyirde iyi | Kondenser fanı / hava akışı | Yüksek taraf basıncı aşırı yükseliyor |
| Soğuk ama hava debisi az | Kabin filtresi veya buzlanmış evaporatör | Ağızdan gelen hava soğuk fakat zayıf |
Son satır özellikle önemli: pek çok "klima soğutmuyor" şikâyeti aslında tıkalı kabin filtresidir ve maliyeti gaz şarjının çok altındadır. Hava filtresi ile kabin filtresinin işlevlerini ayıran rehberimiz bu ayrımı netleştirir. Kompresörün hiç çalışmadığı senaryolarda ise multimetre ve akım pensiyle yapılacak basit bir kontrol, gaz eklemekten önce gelmelidir.
Manifold set bağlandığında elde edilen ikili basınç değeri, tek başına gazdan daha fazla bilgi verir. Yaklaşık 30–35 °C ortamda tipik referanslar:
| Alçak taraf | Yüksek taraf | Yorum |
|---|---|---|
| 2,0–3,0 bar | 12–18 bar | Normal aralık |
| Düşük | Düşük | Gaz eksikliği — sızıntı araştırılmalı |
| Düşük | Yüksek | Genleşme valfi / orifis tıkanıklığı |
| Yüksek | Yüksek | Aşırı şarj, hava/nem karışımı veya fan yetersizliği |
| Yüksek | Düşük | Kompresör iç verim kaybı |
Basınç düşükse ikinci adım kaçan miktarı belirlemektir. Modern klima istasyonları sistemi boşaltırken geri kazanılan gazı gram hassasiyetinde tartar. Etiket değeri 550 g olan bir sistemden 380 g geri geliyorsa kayıp ölçülmüş demektir; bu, tahmine dayalı "biraz gaz basalım" yaklaşımından temelde farklıdır.
| Yöntem | Güçlü olduğu alan | Sınırı | Süre / maliyet |
|---|---|---|---|
| Gözle + yağ izi araması | Kondenser, rakor, hortum uçları | Gizli bölgeler ve evaporatör görülmez | Çok kısa / ücretsiz |
| Elektronik dedektör (sniffer) | Küçük ve orta sızıntılar, dar aralıklar | Hava akımı ve kirlilikte yanlış alarm | Kısa / düşük |
| UV boya + morötesi lamba | Aralıklı ve çok yavaş sızıntılar | Sonuç için gün/hafta beklemek gerekir | Uzun süreç / düşük |
| Nitrojen basınç testi (10–12 bar) | Kesin doğrulama, köpük ile noktasal tespit | Sistemin boşaltılmasını gerektirir | Orta / orta |
| Vakum tutma (decay) testi | Sızıntı var/yok kararını hızlı verir | Sızıntının yerini göstermez | 20–40 dk / düşük |